Gezinsfotografie thuis: het leven wacht niet tot je hebt opgeruimd
Er stond nog een halfvolle tas koffie op het aanrecht. Koud ondertussen. Ernaast een broodplank vol kruimels en een stapeltje papieren dat duidelijk al een tijdje wachtte op een plek waar het nooit zou belanden.
Ik zag het toen ik binnenkwam en verwachtte bijna automatisch dat ene zinnetje.
"Sorry voor de rommel." Maar het kwam niet.
En dat vond ik misschien nog wel het leukste aan dit gezin. Ze hadden hun huis niet omgetoverd tot een showroom omdat er een fotograaf langskwam. Er lag speelgoed op de vloer, de koffie was koud en in de tuin stond nog een opblaaszwembad van afgelopen zomer. Leeg en half scheefgezakt. Volgens de kinderen? Het beste speeltuig van de hele tuin.
Gelukkig. Want stel je eens voor dat ze het hadden opgeruimd voor de foto's. Dan hadden we misschien een keurig gazon gehad. Maar niet het verhaal van dat zwembad.
Wat als die rommel net het verhaal is?
Een van mijn favoriete foto's van mijn eigen gezin is er eentje van mijn zoon en onze hond aan het raam. Allebei met hun neus tegen het glas. Allebei even nieuwsgierig naar de wereld buiten. En dat raam? Dat mocht dringend eens gepoetst worden. Overal kleine handafdrukken, vegen en een verzameling hondensnuiten op ongeveer dezelfde hoogte.
Een propere foto? Absoluut niet.
Een foto die ik nooit meer kwijt wil? Absoluut wel.
Want als ik ernaar kijk, zie ik niet dat ik dringend mijn ramen had moeten wassen. Ik zie mijn zoon die toen nog zo klein was dat zijn neus ongeveer op dezelfde hoogte zat als die van de hond.
Op een andere foto staat een wasmand op de achtergrond. Niet mooi weggewerkt. Niet strategisch verplaatst. Gewoon een wasmand die daar blijkbaar stond te wachten op iemand met ambitie. En weet je wat? Het kan me werkelijk niets schelen. Omdat ik eerst zie wat er op die foto gebeurt. De mensen. Het moment. Het gevoel. Pas daarna zie ik die wasmand.
En dan moet ik eigenlijk lachen, want ja, die stond daar toen inderdaad ongeveer altijd.
Authentiek? Dat is niet iets wat je achteraf aan een foto toevoegt. Dat stond gewoon al in je woonkamer.
Dit is mijn goud
Moet je dan helemaal niet opruimen voor een gezinsfotoshoot thuis?
Nee. Of ja, als je daar gelukkig van wordt.
Ik kom foto's maken, geen huishoudinspectie uitvoeren. Je hoeft dus echt niet eerst alle speelgoedbakken te sorteren, de was te plooien en eindelijk die stapel papieren op het aanrecht weg te werken. En als jij graag een opgeruimd huis hebt, is dat natuurlijk even goed. Het gaat er niet om dat je huis rommelig moet zijn om echte foto's te krijgen.
Het gaat erom dat je niets hoeft te veranderen aan jullie leven omdat ik langskom.
Bij een documentaire gezinsshoot thuis probeer ik niet het perfecte plaatje te creëren. Ik kijk wat er gebeurt.
Als je kind besluit om een appel te eten, dan eet het een appel. Als jullie ineens met z'n allen op de grond belanden om een toren te bouwen, dan gebeurt dat. En als dat lege zwembad voor de honderdste keer wordt omgebouwd tot iets wat alleen kinderen begrijpen, dan is dat minstens even interessant als een mooi gezinsportret.
Misschien zelfs interessanter. Want ik wil niet alleen laten zien hoe jullie eruitzien. Ik wil laten zien hoe jullie samen zijn.
Er hoeft trouwens ook niets bijzonders te gebeuren
Er is nog zoiets wat ik regelmatig hoor. "Maar we hebben eigenlijk geen speciale gelegenheid." Geen verjaardag. Geen geboorte. Geen communie. Geen reden om de familie op te trommelen. Gewoon het dagelijkse leven.
Alsof dat niet genoeg is!
Mijn dochter begint tegenwoordig serieus te babbelen. Niet meer wat losse woordjes, maar volledige verhalen. Met een eigen mening erbij, uiteraard (en nog zeer onverstaanbaar voor het ongetrainde oor). En die mening wordt met de nodige overtuiging verkondigd.
Van wie ze dat heeft? Geen flauw idee.
Twee maanden geleden was dat nog helemaal anders. Maar ik kan je niet vertellen op welke dag ze plots zoveel meer begon te zeggen. Dat is niet gebeurd met een grote aankondiging. Het is gegroeid tussen boterhammen smeren, schoenen zoeken en voor de zoveelste keer hetzelfde boekje lezen.
En ineens zegt ze iets waarvan ik denk: "Wacht. Sinds wanneer kan jij dat?" Dat zijn de momenten waarop ik besef hoeveel er verandert terwijl we gewoon bezig zijn met leven. En met die rommel is het eigenlijk niet anders.
Vandaag liggen er blokken op de vloer. Morgen ook. Volgende week waarschijnlijk nog altijd. Tot er een dag komt waarop ze er niet meer liggen. Niet omdat je eindelijk dat fantastische opruimsysteem gevonden hebt. Maar omdat niemand er nog mee speelt. En waarschijnlijk weet je niet eens wanneer dat precies gebeurd is. Geen laatste keer die je bewust hebt meegemaakt. Geen foto die je snel nog even genomen hebt omdat je wist dat het zou veranderen.
Gewoon een periode die voorbij is.
Die koude koffie blijft niet eeuwig koud
Ooit drink je je koffie weer op terwijl hij nog warm is.
Dan trekt er niemand meer aan je mouw, ligt er geen speelgoed meer in de weg tussen de keuken en de zetel en blijft het raam schoon tot je het zelf weer vuil maakt. En eerlijk? Dat zal waarschijnlijk best aangenaam zijn. Maar misschien kom je dan die ene foto tegen. Met dat belachelijke zwembad in de tuin. Of je zoon en de hond tegen het vuile raam. Of die wasmand die blijkbaar een vast onderdeel van het interieur was geworden.
En ineens herinner je je weer hoe het toen voelde.
Niet alleen hoe klein ze waren, maar ook hoe jullie dagen eruitzagen. Wat ze leuk vonden. Welke gekke gewoontes ze hadden. Hoe het huis altijd vol leven zat, zelfs op de dagen waarop er eigenlijk niets bijzonders gebeurde. En nee, ik ga je niet vertellen dat je van elke seconde van die chaos moet genieten. Soms wil je gewoon je koffie warm opdrinken. Of eens vijf minuten niemand horen.
Dat mag ook.
Maar net daarom vind ik het zo belangrijk om ook die gewone dagen vast te leggen. Niet omdat rommel zo mooi is. Maar omdat ze vertelt dat er geleefd werd. En ooit wil je misschien nog eens terugkijken naar hoe dat leven eruitzag.
Dus laat die wasmand gerust staan. En dat speelgoed ook.
Je hoeft niet te wachten tot je huis af is, je kinderen groter zijn of er eindelijk iets bijzonders op de kalender staat.
Want dat gewone leven dat jullie nu leiden? Ook dit is een herinnering.
EN VERDORIE...
Dat kan ook schoon zijn!